رسانه های جمعی نقش انکار ناپذیری در جامعه دارند.  یکی از عرصه هایی که رسانه های جمعی در آن نقش و اهمیت بسیار زیاد داشته و این نقش مورد بحث قرار داشته است نقشی است که رسانه ها در بحرانها و مدیریت بحران ایفا می نمایند.  این نقش هم از جنبه های مثبت آن و هم از جنبه های منفی آن مورد بررسی قرار داشته است.  رسانه ها می توانند جدیدترین اطلاعات را به مردم در زمینه بحرانهای در حال وقوع بدهند و مردم را در جریان آخرین اخبار مربوط به وقایعی که اتفاق افتاده اند بگذارند.  رسانه ها ما را به درون مناطق بحران زده می برند و ما را از آنچه در آنجا می گذرد آگاه می سازند.  رسانه ها قادرند مردم را تشویق به انجام اقدامات مثبت کرده و یا بر عکس موجبات ترس و وحشت بیشتر مردم را فراهم آورند.   

اخیرا کتابی به همت برنامه توسعه سازمان ملل و تی وی ای آسیا و اقیانوس آرام تهیه شده است که مطالب بسیاری را در این خصوص در اختیار علاقمندان قرار می دهد.  این گزارش و یا کتاب که در ۲۰ فصل تنظیم گردیده است موضوع ارتباطات در شرایط بحرانی و نقش رسانه ها را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده است. 

شما می توانید این کتاب را از سایت زیر به صورت رایگان دریافت نمایید.

http://www.tveap.org/disastercomm/0801dis.html

این مطلب خلاصه گزارشی است که توسط شلدون درابات (Sheldon Drobot) از دانشگاه کلورادو برای مرکز مخاطرات طبیعی (Natural Hazards Center) این دانشگاه تهیه شده است.  اگر چه این مطالعه در آمریکا انجام شده ولی می تواند در شرایط آب و هوایی و سرمای فعلی کاربردهایی عمومی برای همگان داشته باشد.

وقتی مردم با زمستان و شرایط آب و هوایی آن مواجه می شوند عمدتا اظهار می دارند که با سرعت کمتر و با دقت بیشتر رانندگی می کنند ولی تحقیقات انجام شده نشان می دهند که خطر تصادفات در آب و هوای زمستانی به شدت افزایش می یابد و این به معنای آن است که مردم لزوما شرایط زمستانی را آنچانکه باید و شاید مورد توجه قرار نمی دهند.  فقط در آمریکا سالانه بیش از 400000 مورد تصادفات وسایل نقلیه بخاطر شرایط زمستانی رخ می دهند که باعث کشته شدن بیش از 1300 نفر و زخمی شدن 118000 نفر دیگر می گردند. بدیهی است این ارقام از تعداد افرادی که در اثر سایر مخاطرات طبیعی در آمریکا کشته می شوند بیشتر است.  علیرغم اینها دانش ما در زمینه ارتباط بین اطلاعات و شرایط آب و هوایی و تصمیمات رانندگان و مردم برای رانندگی بسیار اندک است.  این مطالعه که بر روی یکی از طوفانهای زمستانی سال 2006 در کلورادی آمریکا صورت گرفته است برخی از ابعاد ناشناخته این روابط را آشکار می نماید.  این مطالعه بطور مشخص می خواهد ببیند که مردم اطلاعات آب و هوایی را از کجا دریافت کرده، چه تصمیمی پس از دریافت اطلاعات گرفته و تا چه حد نسبت به درستی اطلاعات دریافت کرده مطمئن بودند. 

این مطالعه نشان می دهد که مردم اطلاعات آب و هوایی را عمدتا از شبکه های رادیو و تلوزیون محلی دریافت می نمایند.  بر اساس نتایج این تحقیق تکنولوژی های نوین مانند اینترنت و تلفن همراه هنوز نقش چندانی در دریافت اطلاعات آب و هوایی ندارند.  بیش از دو سوم مردم از رادیو وتلوزیونهای محلی اطلاعات مربوط به طوفان برف مورد نظر را دریافت کرده بودند.

علیرغم دریافت اطلاعات مربوط به وقوع طوفان برف بیش از نیمی از افراد مورد مطالعه خانه خود را برای رفتن به محل کار و یا تحصیل ترک کردند و فقط نیمی دیگر تصمیم به ماندن در منزل می گیرند.  از کسانی که تصمیم به ماندن در خانه می گیرند 65 درصد شان گفته اند که پس از دریافت اطلاعات آب و هوا چنین تصمیمی گرفتند.  بنابر این در کل از هر سه نفر یک نفر به دلیل دریافت اطلاعات آب و هوا تصمیم به ماندن در خانه می گیرد.  این به معنای آن است که بر خلاف ادعاهای پیشین مردم به اطلاعات آب و هوایی با منصرف شدن از انجام سفر واکنش نشان می دهند.

در میان کسانی که تصمیم به ترک منزل و انجام سفر می گیرند بیش از 70 درصد آنها هیچ اقدام خاصی برای آمادگی بیشتر با شرایط آب و هوایی که در پیش رو است انجام نمی دهند.  فقط 8 درصد آنها مقداری مواد غذایی بیشتر، 17 درصد لباس و پوشاک بیشتر و 20  درصد رنجیر چرخ با خود بر می دارند. پایین بودن میران آمادگی نشان می دهد که آموزش می تواند نقش مهمی در این زمینه ایفا نماید. 

بسیاری از افرادی که مصاحبه شدند (56 درصد) اعتقاد داشتند که بارش برف و طوفان دقیقا همان زمانی که پیش بینی اعلام کرده بود آغاز گردید. سی درصد نظرشان این بوده است که طوفان زودتر از هنگامی که پیش بینی ها اعلام کرده بودند آغاز گردید.  با آنکه غالبا بر درستی زمان پیش بینی وقوع طوفان تاکید داشتند ولی بسیاری معتقد بوده اند که مقدار بارش برف بسیار بیشتر از مقدار پیش بینی شده بود.  جالب آنکه بیشتر افرادی که تصمیم به ترک منزل و انجام سفر می گیرند همان کسانی هستند که یا اعتقاد داشته اند که پیش بینی یا از نظر زمانی و یا از نظر مقداری درست نبوده است.   

گزارش کامل این مطالعه را می توانید از سایت زیر دریافت نمایید:

http://www.colorado.edu/hazards/research/qr/qr192/qr192.html

در سالهای اخیر که موبایل و یا تلفن همراه از گسترش زیادی برخوردار گردیده است استفاده از آن به عنوان وسیله ای کمکی در مواقع اضطراری و اورژانس همواره مورد توجه بوده است. امدادرسانان همواره مشاهده کرده اند که زمانی که به صحنه های تصادفات و یا اتفاقات دیگر می رسند یکی از اشیایی که غالب آسیب دیدگان با خود به همراه دارند تلفن همراه است که از طریق آن می توانند به شناسایی فرد مصدوم بپردازند و یا به بستگان وی اطلاع دهند. البته مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است که اکثر استفاده کنندگان از موبایل دارای تعداد زیادی شماره تلفن در حافظه تلفن خود هستند و تشخیص اینکه کدام شماره مربوط به افراد نزدیک است کمی مشکل و یا وقت گیر است. به همین منظور در آمریکا یکی از امدادگران پیشنهاد داده است که همه افراد یک و یا چند شماره تلفن از نزدیکان خود را با عنوان اختصاری (ICE) در فهرست شماره تلفن ها قرار دهند که بتوان با سرعت بیشتری نسبت به تماس با افراد نزدیک فرد مصدوم اقدام نمود. ICE مخفف In Case of Emergency است. این ایده به سرعت مورد استقبال قرار گرفته و سازمانهای مختلف در صدد بسط و نشر آن هستند.
اکنون با توجه به اینکه استفاده کنندگان از تلفن همراه در ایران نیز بسیار بالا است و به سرعت در حال گسترش است به نظر می رسد در نظر گرفتن یک اصطاح عمومی برای ذخیره شماره افراد نزدیک که بتوان در مواقع اضطراری با آنها تماس گرفت کار مفیدی باشد. این اصطلاح می تواند بطور خیلی ساده همان "تلفن اضطراری" و یا مانند آن باشد.

آموزش بدون تردید از کلیدی ترین و مهمترین حلقه های مفقوده مدیریت بحران در همه جای جهان است و این مساله زمانی حل خواهد شد که بیشتر دانشگاههای دنیا و حدا قل چند دانشگاه در هر کشور رشته مدیریت بحران را در کنار سایر رشته ها داشته باشند.  زمان آنکه بتوان مدیریت بحران را در یک دوره فشرده دو یا چند روزه آموزش داد به سر  آمده است.  اگر چه در نبود دوره های کامل دانشگاهی و تا آن زمان شاید این دوره ها بتوانند بخشی از خلاء موجود را پر نمایند ولی برگزاری این دوره ها نباید این تصور را در برگزار کنندگان و همچنین شرکت کنندگان بوجود آورد که مدیریت بحران  همین است و بس.  این تصور خصوصا اگر موجب کند شدن گسترش آموزشهای دانشگاهی و رشته های مربوطه در دانشگاهها شود می تواند در بلند مدت خطرناک باشد. 
با راه اندازی این رشته ها در دانشگاهها آموزشهای دوره ای و کوتاه مدت عمدتا متوجه ابعاد تحصصی و موضوعی در مدیریت بحران شده و تلاش می نمایند تا مهارتها و تخصص های ویژه مورد نیاز در مدیریت بحران را آموزش داده و یا تقویت نمایند.